Doğu keseli sansarı 60 yıl sonra ilk kez Avustralya anakarasında ürüyor
1963'ten beri anakarada tükenmiş kabul edilen doğu keseli sansarı, çitli koruma alanlarındaki üreme başarısıyla geri dönüyor. Avustralya'nın 'yırtıcı geçirmez' alan modeli, Türkiye'deki sansar ve gelincik popülasyonları için örnek olabilir.
Avustralya anakarasında 1963'ten beri nesli tükenmiş kabul edilen doğu keseli sansarı (Dasyurus viverrinus)), Ocak 2026'da Sydney Zoo'nun Bannockburn Rewilding Sanctuary'ye saldığı yeni grupla birlikte anakaraya dönüşünü güçlendiriyor. Sydney Zoo'nun duyurusuna göre, aralarında dört yavrunun da bulunduğu dokuz bireylik grup, türün yeniden doğaya kazandırılması sürecinde önemli bir eşik olarak kaydedildi.
Kırmızı Listedeki Tür, 60 Yıl Sonra İlk Kez Kendi Kendine Üredi
IUCN Kırmızı Listesi verilerine göre küresel ölçekte 'Tehlikede' (Endangered) kategorisinde yer alan doğu keseli sansarı, 1963'te Sydney'deki son resmi kaydın ardından anakarada 'işlevsel olarak nesli tükenmiş' kabul ediliyordu. Avustralya hükümetinin kayıtlarına göre tür, yalnızca Tazmanya'da varlığını sürdürebildi.
2016'da ACT Hükümeti'nin Mulligans Flat Woodland Sanctuary'de başlattığı reintroduction çalışmaları, türün 60 yıl sonra anakarada ilk kez kendi kendine üreyen bir popülasyon oluşturmasını sağladı. Australian National University'nin bağımsız doğrulamasıyla desteklenen bu gelişme, çitli koruma alanlarının türün hayatta kalmasındaki kritik rolünü ortaya koydu.
Koruma Alanlarında Üreme Başarısı
Jun 2026 itibarıyla Aussie Ark, Booderee Ulusal Parkı'na salınan bireylerin vahşi doğada başarılı bir şekilde eşleştiğini ve üremeye başladığını teyit etti. Parks Australia'nın bağımsız doğrulamasıyla desteklenen bu açıklama, türün yalnızca çitli alanlarda değil, doğal parklarda da tutunabildiğini gösteriyor.
1800'lerde Avustralya'nın doğu kıyısında 'istila derecesinde' yaygın olan doğu keseli sansarları, tilki ve kedi gibi istilacı avcılar ile hastalıklar nedeniyle 1960'lara kadar anakaradan tamamen silinmişti. 2003'te Victoria'da başlayan ve 2016'dan itibaren ACT ve New South Wales eyaletlerinde yoğunlaşan koruma çabaları, türün kaderini geri çevirmeyi hedefliyor.
Türkiye İçin Ne Anlama Geliyor?
Avustralya'nın 'yırtıcı geçirmez' (predator-proof) çitli alan modelleri ve kontrollü yeniden doğaya kazandırma stratejileri, Türkiye'de habitat kaybı ve parçalanması nedeniyle popülasyonları baskı altında olan sansar (Martes martes) ve gelincik gibi küçük etçil memelilerin korunmasında örnek teşkil edebilir. Türkiye'de bu türlerin korunmasına yönelik benzer bir yaklaşım, hem ekosistem dengesinin onarılmasına hem de biyoçeşitliliğin korunmasına katkı sağlayabilir.
Doğu keseli sansarının geri dönüşü, yalnızca tek bir türün kurtarılması değil, aynı zamanda ekosistemlerin işleyişindeki boşlukların doldurulması açısından da dikkat çekici bir örnek. Kontrollü habitatlarda başlayan yeniden yabanileştirme, doğal dengenin insan müdahalesiyle nasıl onarılabileceğini gösteriyor.
Bu içerik yapay zeka araçlarının desteğiyle hazırlanmış, yayına alınmadan önce editör tarafından kontrol edilmiştir.
