COP31 Antalya'da liderler zirvesi sona kaydırıldı: Gündemdeki başlıklar
COP31 Başkanlığı'nın açıkladığı tematik gün takvimi, ev sahibi Türkiye'nin küresel iklim gündemini hangi başlıklar üzerinden kurmak istediğine dair ipucu veriyor.
9-20 Kasım 2026'da Antalya EXPO Merkezi'nde toplanacak Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'nda (COP31) devlet ve hükümet başkanları, önceki yılların aksine konferansın ilk günlerinde değil üçüncü ve dördüncü günde bir araya gelecek. COP31 Başkanlığı'nın resmî program sayfasında yer alan bilgiye göre Dünya Liderleri İklim Eylemi Zirvesi 11-12 Kasım'da, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın himayesinde toplanacak.
Konferansın tarih ve yeri UNFCCC'nin kendi sayfasında da yer alıyor; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı da aynı takvimi teyit ediyor. Buna karşılık liderler zirvesinin gün konumu şu an yalnızca Başkanlığın kendi duyurusuna dayanıyor.
Başkanlık, konferansın on iki gününün her birinin bir iklim eylemi öncelik alanına ayrıldığını, tematik gün programının tamamlandığını duyurdu.
Gündemin merkezine yerleşen iki başlık
Başkanlığın açıkladığı COP31 Eylem Gündemi on öncelikli tema üzerine kurulu: sıfır atık, okyanuslar ve denizler, gıda güvenliği, iklime dayanıklı şehirler, iklim eylemine güç veren finans ve kurumsal yapı, gençlik ve eğitim, yeşil sanayileşme, temiz enerji dönüşümü, Rio sinerjileri ve dayanıklı sağlık sistemleri. Finans, teknoloji ve kapasite geliştirme başlıkları ayrı bir tema değil, tüm temalar boyunca yatay güçlendirici olarak tanımlanıyor.
Liderler zirvesi programında dayanıklı şehirler, iklim finansmanı, karbonsuzlaşma, döngüsel ekonomi ve mavi iklim eylemi başlıklarında liderler yuvarlak masa oturumları yer alacak. Başkanlığın duyurusuna göre zirve kapsamında Emine Erdoğan'ın öncülüğünde sıfır atık hareketi ve döngüsel ekonomi çözümlerini öne çıkaran özel programlar da düzenlenecek.
Türkiye Başkanlığı, 9 Haziran 2026'da Bonn'daki BM Haziran İklim Toplantıları'nda üç sayısal küresel hedef açıkladı: elektriğin nihai enerji tüketimindeki payının 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarılması, kentsel katı atıkta öngörülen küresel artışın 2035'e kadar en az yüzde 50 azaltılması ve bina sektöründe enerji kullanım yoğunluğunun aynı tarihe kadar en az yüzde 25 düşürülmesi.
Belém'den devralınan yapı
Eylem Gündemi'nin kurgusu sıfırdan tasarlanmadı. Başkanlığın açıklamasına göre yapı, COP30 Başkanlığı Brezilya'nın Belém'de kurduğu altı tematik eksen üzerine inşa edildi; Eylem Gündemi Direktörü Tuğba Dinçbaş bu tercihi "uygulama perspektifinden gerçek bir ihtiyaca" yanıt olarak tanımladı. Süreklilik iddiasını UNFCCC de doğruluyor.
Kurumsal tablo şöyle: Türkiye COP31 Başkanlığı'nı, Avustralya müzakere başkanlığını yürütüyor. İklim Değişikliği Başkanlığı'nın açıklamasına göre Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum COP31 Başkanı, Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş ise COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu.
Avustralya Tarım, Balıkçılık ve Ormancılık Bakanlığı, COP31'in gıda, tarım ve su tematik gününde iklime duyarlı tarım uygulamalarını sergileyeceğini duyurdu. Aynı duyuruya göre Fiji 5-8 Ekim 2026'da COP öncesi toplantılara, Tuvalu ise liderler düzeyinde bir etkinliğe ev sahipliği yapacak.
Türkiye açısından ne anlama geliyor
Sıfır atık, Türkiye'nin 2017'den bu yana kendi imzası hâline getirdiği bir başlık ve gündemin kurumsal taşıyıcısı Sıfır Atık Vakfı. Vakfın 5-7 Haziran 2026'da İstanbul Atatürk Havalimanı'nda düzenlediği Sıfır Atık Forumu 2026, "Antalya'ya Giden Yol: İklim Eylemi Olarak Sıfır Atık" temasıyla yapıldı; organizatörlerin verdiği rakama göre 183 ülkeden 120'den fazla bakan ve 5.000'i aşkın katılımcı vardı.
İkinci temanın Türkiye'deki karşılığı da doğrudan: bina stokunun enerji yoğunluğu ve deprem sonrası yeniden inşa. Başkanlığın verdiği bilgiye göre şehirler küresel sera gazı emisyonlarının yaklaşık yüzde 70'inden sorumlu; Health Policy Watch'ın aktarımına göre bina ve inşaat sektörü küresel emisyonların yaklaşık yüzde 37'sinden ve hammadde çıkarımının neredeyse yarısından sorumlu.
Katılım tarafında GlobalABC'nin sayfasında yer alan beklenti yaklaşık 100 bin kişi. Başkanlık ayrıca 1.500'ü yurt dışından olmak üzere 5.000 gencin katılacağı bir gönüllülük programı yürütüyor — başvurular kapandı — ve akademik katkı için COP-SCIENCE platformunu kurdu. Basın akreditasyonu UNFCCC'nin çevrimiçi kayıt sistemi üzerinden alınıyor.
Bu içerik yapay zeka araçlarının desteğiyle hazırlanmış, yayına alınmadan önce editör tarafından kontrol edilmiştir.
