Araştırma: Amazon'da son 40 yılda Belçika büyüklüğünde sulak alan yok edildi
Kaybın yaklaşık üçte biri 2015-2024 döneminde yaşandı; en fazla tahribat, henüz tahsis edilmemiş kamu arazilerinde ve tarım reformu yerleşimlerinde görüldü.
Shanna Hanbury'nin pazartesi günü Mongabay'de yayımlanan haberine göre yeni bir araştırma, Brezilya Amazonu'ndaki taşkın ormanlarının ve diğer sulak alanların yüzde 6'sından fazlasının son 40 yılda yok edildiğini, bu kaybın yaklaşık üçte birinin de 2015-2024 döneminde yaşandığını ortaya koydu.
Scientific Reports dergisinde yayımlanan çalışmayı yürüten Brezilya'daki Campinas Eyalet Üniversitesi'nden araştırmacı Guilherme Lobo, "Dönüştürülen alan temelde Belçika büyüklüğünde" dedi. Mevsimsel olarak sular altında kalan bu ormanlar Brezilya Amazonu'nun yaklaşık yüzde 30'unu kaplıyor ve balıkçılık ile tarımı nehrin yıllık döngüsüne göre sürdüren nehir kıyısı ailelerinin geçim kaynağını oluşturuyor.
Araştırmacılar 13 farklı arazi statüsünü karşılaştırdı. En fazla tahribat, henüz herhangi bir kullanıma tahsis edilmemiş kamu arazilerinde görüldü; bu alanlarda medyan ormansızlaşma oranı yaklaşık yüzde 14'e ulaştı. Lobo, insanların bu tür arazileri işgal ettiklerini göstermek için yaktıklarını ve daha sonra tapu almaya çalıştıklarını söyledi. Brezilya'da bu arazi gaspı uygulaması "grilagem" olarak biliniyor.
Çiftçi ailelere arazi dağıtan tarım reformu yerleşimleri, sulak alanları en hızlı yok eden bölgeler oldu. Bu yerleşimlerin kurulmasından 15 yıl sonra sulak alanlarının yüzde 24'ü dönüştürülmüştü; bu oran yerleşim öncesinde yüzde 8,5'ti. Araştırmaya göre bu programlar ailelerin araziyi verimli kullanmasını şart koşuyor, ancak çevresel denetim ya da alternatif geçim kaynaklarına destek sunmuyor.
Yerli topraklarında dönüşüm oranı yüzde 0,2 ile yüzde 0,3 arasında kalırken askeri kontrol altındaki alanlarda bu oran yüzde 0,01'in altındaydı. Lobo, "Koruyan statüleri korumayanlardan ayıran şey yalnızca bir sahibinin olması değil, kurallarının olması" dedi.
Bu haber, Shanna Hanbury'nin 19 Ekim 2026'da Mongabay'de yayımlanan haberine dayanmaktadır. Orijinal habere ulaşmak için: https://news.mongabay.com/short-article/2026/10/a-belgium-sized-area-of-amazon-wetland-has-been-converted-and-losses-are-climbing/
Bu içerik yapay zeka araçlarının desteğiyle hazırlanmış, yayına alınmadan önce editör tarafından kontrol edilmiştir.
