BM destekli rapor: 1,5 derecenin aşılması Dünya'nın buzullarında kalıcı hasara yol açacak
Bilim insanları, buzulların, buz tabakalarının ve donmuş toprakların kısa süreli bir aşımdan sonra bile kaybetmeye devam edeceği uyarısıyla uzun vadeli ısınmanın 1 derecenin altına indirilmesi gerektiğini söylüyor.
Uluslararası Kriyosfer İklim Girişimi (ICCI) ile Birleşmiş Milletler Çevre Programı'nın (UNEP) bir araya getirdiği 80 bilim insanının hazırladığı rapora göre küresel sıcaklıkların Paris Anlaşması'ndaki 1,5 santigrat derece sınırını geçici olarak bile aşması, kar ve buzda yaygın ve kalıcı kayıplara neden olacak.
Bulgular, raporun yazarlarının "inatçı bir efsane" olarak nitelendirdiği, 1,5 derecenin 2 ya da 3 dereceye kadar aşılmasının yönetilebilir olabileceği görüşünü çürütüyor. Gezegen, sanayi öncesi döneme göre 1,3 derece ısınmış durumda. Rapor, olası bir aşımın mümkün olduğunca kısa tutulmasını ve ardından ısınmayı tercihen 2150'ye kadar 1 derecenin altına indirecek miktarda karbonun atmosferden uzaklaştırılmasını öneriyor.
Yaklaşık 2,8 derecelik ısınmaya işaret eden mevcut politikalarla Rocky Dağları, Alpler, İzlanda ve İskandinavya'daki buzullar kütlelerinin %10'undan azına gerileyecek. İnsanlığın yaklaşık dörtte birine su sağlayan Hindu Kuş-Himalaya bölgesinde ise buzun yalnızca %41'i kalacak; ısınmanın 1,5 derecede sınırlandırılması durumunda bu oran %83 olacak.
1990'lara göre yaklaşık altı kat daha hızlı eriyen Grönland ve Antarktika buz tabakaları, kısa süreli bir aşımın ardından sıcaklıklar 1,5 dereceye geri dönse bile buz kaybetmeye devam edecek. Bilim insanları, buz tabakaları için güvenli uzun vadeli sınırın 1 dereceye daha yakın olduğunu belirtti.
ICCI'de buzul bilimci olan ve raporun baş yazarı James Kirkham, "Kar ve buz, ısınmanın her bir derece kesrine hızla tepki veriyor. Ancak bu sistemlerin çoğunun aşımdan sonra toparlanması yüzyıllar, hatta binyıllar alacak" dedi.
Rapor, delegelerin 31. BM İklim Değişikliği Konferansı (COP31) için Türkiye'de bir araya geldiği sırada yayımlandı.
Bu haber, Ajit Niranjan'ın 2 Kasım 2026'da The Guardian için hazırladığı habere dayanmaktadır. Orijinal habere ulaşmak için: https://www.theguardian.com/science/2026/nov/02/permanent-damage-crysophere-overshoots-15c-scientists-warn
Bu içerik yapay zeka araçlarının desteğiyle hazırlanmış, yayına alınmadan önce editör tarafından kontrol edilmiştir.
