'Temiz hava ve iklim değişikliğiyle mücadele birleşirse ekonomik refah gelir'
BM destekli bir rapora göre, temiz hava ve iklim değişikliğiyle mücadeleyi birleştirmek, büyük ekonomik ve sağlık faydaları sağlayabilir.
Birleşmiş Milletler destekli yeni bir değerlendirmeye göre, hava kirliliği ve iklim değişikliğini birbirinden bağımsız sorunlar yerine iç içe geçmiş krizler olarak ele almak, güçlü ikili faydalar sağlayabilir. Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) ve İklim ve Temiz Hava Koalisyonu (CCAC) tarafından Uluslararası Temiz Hava ve Mavi Gökyüzü Günü'nde yayınlanan "Gizli Varlıklar: İklim ve Temiz Hava Eylemi İçin Ekonomik ve Sağlık Gerekçesi" başlıklı rapor, iklim ve temiz hava girişimlerinin birleştirilmesinin önemli ölçüde daha yüksek getiriler sağladığını gösteriyor; çünkü her iki kriz de genellikle aynı sektörler ve kirleticiler tarafından yönlendiriliyor.
Değerlendirme, altı temel sektörü kapsayan 25 kanıtlanmış önlem ve politika reformunu özetliyor: enerji, sanayi, ulaşım, tarım, konutlarda yemek pişirme ve ısıtma ve atık yönetimi. Başlıca eylemler arasında yenilenebilir enerjiye ve elektrikli araçlara geçiş, daha güçlü emisyon standartlarının uygulanması, temiz pişirme yakıtlarının kullanılması ve metan ve siyah karbon gibi süper kirleticilerin azaltılması yer alıyor. Bu önlemlerin derhal uygulanmasının, 2050 yılına kadar küresel karbondioksit emisyonlarını yarıya indireceği, metan emisyonlarını %60 oranında azaltacağı ve 2050 yılına kadar küresel ısınmayı yaklaşık 0,34°C önleyeceği öngörülüyor.
İklim istikrarının ötesinde, sağlık ve ekonomik teşvikler de oldukça önemli. Raporda, insan kaynaklı dış mekan hava kirliliğinin 2025 yılında dünya çapında 6,4 milyon erken ölümle bağlantılı olduğu, ev içi hava kirliliğinin ise ek olarak iki milyon ölüme neden olduğu belirtiliyor. Önerilen önlemlerin tam olarak uygulanması, 2050 yılına kadar hava kirliliğine bağlı 144 milyon erken ölümü önleyebilir ve çocukluk çağı astımı, bunama ve akciğer hastalığı gibi kronik hastalıkların görülme sıklığını önemli ölçüde azaltabilir.
Ekonomik olarak, koordineli strateji son derece karlı bir fayda-maliyet oranı sunmaktadır. Rapora göre, bu 25 önlemin yıllık faydaları 2035 yılına kadar küresel GSYİH'nin yaklaşık %2,8'ine, 2100 yılına kadar ise %11'in üzerine çıkacak. Daha uzun yaşam süreleri gibi piyasa dışı kazanımlar hariç tutulduğunda bile, yatırım getirisi harcanan her dolar için yaklaşık 4 dolar civarında kalıyor. BM Genel Sekreteri António Guterres, bu ikili yaklaşımın gerekliliğini vurgulayarak, fosil yakıtlardan uzaklaşma sürecini hızlandırmanın havayı temizlemek, halk sağlığını korumak ve iklim kriziyle mücadele etmek için en etkili stratejilerden biri olduğunu belirtti.
